Öppna huvudmenyn
Idag är det fredag den 21 juni 2019
Marcel Duchamp

Marcel Duchamp (1987-1968) var en fransk-amerikansk kunstmaler og skulptør, hvis kunst især er knyttet til kubisme, dadaisme og konceptkunst. Selv var Duchamp tilbageholdende med at bruge begrebet "dadaisme", og han var ikke direkte knyttet til nogen dadaistisk gruppering.

Duchamp betragtes sammen med Picasso og Matisse som de tre kunstnere, der hjalp med til at definere de revolutionære udviklinger inden for plastisk kunst i de første årtier af 1900-tallet, og tilsvarende stod han bag vigtige udviklinger inden for malerkunsten og skulpturering. Duchamp har haft enorm indflydelse på kunsten i 1900- og 2000-tallet, og han havde afgørende indflydelse på udviklingen af konceptkunst. I tiden omkring første verdenskrig havde han afvist mange af sine kunstnerkollegers (herunder Matisses) værker for at være "retinale", det vil sige kun lavet for at tilfredsstille øjet. I modsætning hertil ønskede Duchamp at kunsten skulle tilfredsstille sindet.

Blandt hans mest kendte værker er maleriet Nøgen figur, der går ned ad en trappe, no. 2 (1912) samt readymaden Fountain (1917).  ► Læs mere

Dagens skandinaviska artikel är en mall på huvudsidan som visar utvalda artiklar från Wikipediorna på norskt bokmål, danska och nynorsk.

Artiklarna följer en rotationsordning:

Innehåll

Artiklarna kan hämtas härRedigera

Tidigare samordnades detta på Skanwiki på meta, meta:Skanwiki/Utvalgte artikler. Nu hämtas artikelsammanfattningarna direkt från de olika Wikipediornas projektsidor.

Vecka 25Redigera

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Vecka 26Redigera

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Vecka 27Redigera

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Se även:

Om man hämtar mallen direkt från ursprungswikipedian, kan man behöva ändra alla internlänkar, till exempel från [[artikkel]] till [[:no:artikkel|artikkel]]. Därför kan det vara lämpligt att till exempel hämta den danska sammanfattningen från en norsk Wikipedia-sida, där alla internlänkar redan är justerade.


I dag är det torsdag, 20 juni 2019, vecka 25; klockan är 00.22 (CEST) - uppdatera cache

MallarRedigera

Vecka 25

19 juni 2019, 23 juni 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 25, 2019


Henri d'Orléans (1908–1999) var direkte etterkommer av Frankrikes siste konge Ludvig Filip av Orléans og var mellom 1940 og 1999 overhodet for huset Orléans. Han var derved orléanistenes pretendent til den franske tronen, under kongenavnet «Henri VI».

I perioden 1924–1950 forbød den franske eksilloven han å oppholde seg på fransk jord og å engasjere seg militært. Til tross for dette var han flere ganger ulovlig i Frankrike og innrullert i Fremmedlegionen da krigen brøt ut. Både Laval og de Gaulle skal da ha tilbudt han en stilling, men han valgte å bli på familiens plantasjer i Marokko.

Han var redaktør for en rekke nyhetsbrev og dagblad og inspirerte slik en ny generasjon rojalister, som Nouvelle Action Royaliste, til å ta avstand fra rasisme og vold og omfavne de demokratiske verdiene. Han hadde også personlig kontakt med en rekke statsledere, men det er hans forhold til president Charles de Gaulle som er mest kjent og omdiskutert. Hans ukonvensjonelle forvaltning av familiens historiske arv og stadige endringer i arverekkefølgen førte til at han gjentatte ganger havnet i konflikt med flere av sine elleve barn. Les mer …

17 juni 2019, 20 juni 2019, 22 juni 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 25, 2019


Marcel Duchamp (1987-1968) var en fransk-amerikansk kunstmaler og skulptør, hvis kunst især er knyttet til kubisme, dadaisme og konceptkunst. Selv var Duchamp tilbageholdende med at bruge begrebet "dadaisme", og han var ikke direkte knyttet til nogen dadaistisk gruppering.

Duchamp betragtes sammen med Picasso og Matisse som de tre kunstnere, der hjalp med til at definere de revolutionære udviklinger inden for plastisk kunst i de første årtier af 1900-tallet, og tilsvarende stod han bag vigtige udviklinger inden for malerkunsten og skulpturering. Duchamp har haft enorm indflydelse på kunsten i 1900- og 2000-tallet, og han havde afgørende indflydelse på udviklingen af konceptkunst. I tiden omkring første verdenskrig havde han afvist mange af sine kunstnerkollegers (herunder Matisses) værker for at være "retinale", det vil sige kun lavet for at tilfredsstille øjet. I modsætning hertil ønskede Duchamp at kunsten skulle tilfredsstille sindet.

Blandt hans mest kendte værker er maleriet Nøgen figur, der går ned ad en trappe, no. 2 (1912) samt readymaden Fountain (1917).  ► Læs mere

18 juni 2019, 21 juni 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 25, 2019


Sierra Nevada de Santa Marta er ei fjellkjede lengst nord i Colombia, men isolert og skilt frå Andes-fjellkjeda som går gjennom landet frå nord til sør. Det høgste fjellet når ei høgd på ca. 5775 moh. berre 42 kilometer frå den karibiske kysten, det gjer Sierra Nevada til verdas høgste kystområde. Sierra Nevada omfattar ca. 17 000 km² og fungerer som kjelda til 36 elvar. Fjellkjeda ligg innanfor tre departement, desse er Magdalena i vest, Cesar i søraust og La Guajira i nordaust.

Det høgste punktet i Sierra Nevada, og Colombia generelt, er rekna å vere Pico Cristóbal Colón på 5775 moh. Fjelltoppen like ved, Pico Simón Bolívar, er omtrent på same høgd og begge ligg i kommunen Aracataca. Sierra Nevada er ei kompakt fjellkjede, med etter måten lite arealutbreiing i området, og fullt omgjeve av lågtliggande landområde med høgder som ligg under 200 m. Hovudryggraden i Andes kan ikkje nåast frå Sierra Nevada utan å gå under 200-meternivået. Dette gjev det høgaste punktet her verdas femte største primærfaktor. Les meir …

Vecka 26

26 juni 2019, 30 juni 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 26, 2019


Vikna er en kommune i Ytre Namdalen i Trøndelag. Vikna består av nærmere 6 000 øyer, holmer og skjær, hvorav de største er Ytre Vikna, Mellom-Vikna og Inner-Vikna. Kommunen har rundt 4 400 innbyggere, hvorav 3 100 i småbyen Rørvik, den største fiskerihavnen på Trøndelagskysten.

Skreifisket i Viknaværene har tradisjonelt vært blant de viktigste langs kysten etter lofotfisket. Fiskerbøndene i Vikna drev vekselbruk mellom jordbruk og kystnært fiske, men disse næringsveiene har blitt utviklet mer hver for seg. Vikna er blant de største fiskeri- og havbrukskommunene i Trøndelag med store oppdretts-, mottaks- og slakteribedrifter. Kystkultursenteret Norveg og de vernede fiskeværene Sør-Gjæslingan og Nordøyan er kjente turistmål.

Vikna og Nærøy kommuner blir slått sammen til Nærøysund kommune i 2020. Les mer …

24 juni 2019, 27 juni 2019, 29 juni 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 26, 2019


Mary Cassatt (1844–1926) var en amerikansk maler og grafiker, der levede det meste af sit voksenliv i Frankrig. Her var hun ven med Edgar Degas, og hun udstillede sammen med impressionisterne. Nogle af hendes centrale motiver var kvinder i private eller sociale sammenhænge, heriblandt især af det nære forhold mellem mor og barn.

Kunstkritikeren Gustave Geffroy beskrev hende i 1894 som en af "les trois grandes dames" ("de tre store damer"); de to øvrige var Marie Bracquemond og Berthe Morisot.  ► Læs mere

25 juni 2019, 28 juni 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 26, 2019


Støvkvervel, kvervelvind eller dust devil er ei roterande luftsøyle som kan vere alt frå ein halv meter i diameter til over 10 meter. Høgda på dei kan variere frå eit par meter til over 1000 meter. Støvkvervlar er vanlegvis ufarlege, men i sjeldne tilfelle kan dei vekse seg så pass store at dei kan gjere skade på menneske og eigedom. Dei kan samanliknast med tornadoar sidan dei begge er uvanlege vêrfenomen og roterande luftsøyler.

Støvkvervlar oppstår når svært varm luft nær overflata stig raskt gjennom små lommer med kjøligare luft i høgda over. Viss forholda ligg til rette for det, kan dei byrje å rotere. Når lufta plutseleg stig, kan den varme lufta bli strekt ut vertikalt. Dette fører til ein auka rotasjon som følgje av prinsippet om bevaring av vinkelmoment. Rotasjonseffekten gjer at varm luft vil strøyme inn mot botnen av kvervelen. Når meir varm luft strøymer inn imot kvervelen for å erstatte den stigande lufta, vil rotasjonseffekten auke og oppretthalde seg sjølv. Ein støvkvervel er som ein traktforma skorstein der varm luft strøymer oppover i roterande rørsle. Les meir …

Vecka 27

3 juli 2019, 7 juli 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 27, 2019


1 juli 2019, 4 juli 2019, 6 juli 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 27, 2019


2 juli 2019, 5 juli 2019, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 27, 2019