Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel

Idag är det måndag den 20 januari 2020
Per Borten i 1964

Per Borten (1913–2005) var en Senterparti–politiker som var statsminister 1965–1971. Han ledet en borgerlig koalisjonsregjering (H, V, KrF og Sp).

Borten begynte sin politiske karrière som ordfører i Flå 1946–1955, og var stortingsrepresentant 1949–77. Han var fra 1955 også Senterpartiets formann.

Han ledet en koalisjonsregjering med sterke interne motsetninger, og han hadde en vanskelig jobb med å balansere de fire partienes ulike interesser. Det var den første langvarige borgerlige regjeringen siden 1935. Borten kom likevel ikke til å endre den politiske kursen i Norge nevneverdig, men bidro til å styrke velferdsstaten og offentlig sektor. Blant de viktigste sakene Borten-regjeringen fikk gjennomført, var innføringen av folketrygden, offentlighetsloven og pressestøtten. Les mer her.

Dagens skandinaviska artikel är en mall på huvudsidan som visar utvalda artiklar från Wikipediorna på norskt bokmål, danska och nynorsk.

Artiklarna följer en rotationsordning:

Artiklarna kan hämtas härRedigera

Tidigare samordnades detta på Skanwiki på meta, meta:Skanwiki/Utvalgte artikler. Nu hämtas artikelsammanfattningarna direkt från de olika Wikipediornas projektsidor.

Vecka 3Redigera

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Vecka 4Redigera

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Vecka 5Redigera

Bokmål nowiki dawiki nnwiki svwiki
Dansk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Nynorsk nowiki dawiki nnwiki svwiki
Svenska nowiki dawiki nnwiki svwiki

Se även:

Om man hämtar mallen direkt från ursprungswikipedian, kan man behöva ändra alla internlänkar, till exempel från [[artikkel]] till [[:no:artikkel|artikkel]]. Därför kan det vara lämpligt att till exempel hämta den danska sammanfattningen från en norsk Wikipedia-sida, där alla internlänkar redan är justerade.


I dag är det söndag, 19 januari 2020, vecka 3; klockan är 00.09 (CEST) - uppdatera cache

MallarRedigera

Vecka 3

15 januari 2020, 19 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 3, 2020


Per Borten (1913–2005) var en Senterparti–politiker som var statsminister 1965–1971. Han ledet en borgerlig koalisjonsregjering (H, V, KrF og Sp).

Borten begynte sin politiske karrière som ordfører i Flå 1946–1955, og var stortingsrepresentant 1949–77. Han var fra 1955 også Senterpartiets formann.

Han ledet en koalisjonsregjering med sterke interne motsetninger, og han hadde en vanskelig jobb med å balansere de fire partienes ulike interesser. Det var den første langvarige borgerlige regjeringen siden 1935. Borten kom likevel ikke til å endre den politiske kursen i Norge nevneverdig, men bidro til å styrke velferdsstaten og offentlig sektor. Blant de viktigste sakene Borten-regjeringen fikk gjennomført, var innføringen av folketrygden, offentlighetsloven og pressestøtten. Les mer her.

13 januari 2020, 16 januari 2020, 18 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 3, 2020


Smør er et mælkeprodukt, som bliver fremstillet ved at kærne fløde eller mælk. Kærningen separerer mælkefedtet fra kærnemælken. Det bruges som smørepålæg på brød, til at give grønsager smag og til madlavning som bagning, i sovs eller til pandestegning.

Det er mest almindeligt at fremstille smør fra komælk, men mælk fra bøfler, får, geder og yakokser kan også anvendes. 2% salt kan tilsættes både af hensyn til smagen og for at øge holdbarheden. Aromastoffer og konserveringsmidler bliver i nogle tilfælde også tilføjet.  ► Læs mere

14 januari 2020, 17 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 3, 2020


Johan Cruijff (1947–2016) var ein nederlandsk fotballspelar og -trenar fødd i Amsterdam. Han spela for Ajax Amsterdam, FC Barcelona, Los Angeles Aztecs, Washington Diplomats, UD Levante og Feyenoord. Etter at han slutta som fotballspelar var Cruijff trenar for Ajax Amsterdam og FC Barcelona. Også her hadde han stor suksess.

Cruijff vann Gullballen som årets fotballspelar i Europa i 1971, 1973 og 1974. Han vart rekna som ein av dei beste spelarane i si samtid. Han vart halden fram som sentral i den såkalla totalfotballen som gav det nederlandske landslaget suksess i 1970-åra. Ei finte, Cruijff-vendinga, er oppkalla etter han. For å utføre finta, let Cruijff som han skulle til å sentre ballen. I staden for å sparke ballen, drog han den bak stambeinet med innsida av den andre foten. Samstundes vende han 180 grader og akselererte på utsida av forsvarsspelaren. Les meir …

Vecka 4

22 januari 2020, 26 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 4, 2020


Alice i Eventyrland (Alice's Adventures in Wonderland) er ei barnebok fra 1865 av den engelske forfatteren Lewis Carroll.

Boka beskriver piken Alices opplevelser i et forvirrende og ulogisk bakvendtland, der mange av figurene er basert på spillkort. Sammen med oppfølgeren Gjennom speilet (1871) regnes boka som et mesterverk i sjangeren drømmelitteratur; bøkene viser gjennom språk og innhold at drømmene har sin egen absurde logikk. Bøkene om Alice illustrerer også den engelske sansen for nonsenslitteratur, med ordspill, parodier og elegant tull. Boka er filmet flere ganger, blant annet en Disney-tegnefilm fra 1951. Les mer her.

20 januari 2020, 23 januari 2020, 25 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 4, 2020


Søvn hos dyr kan defineres som en adfærdsmæssig og fysiologisk tilstand som er kendetegnet ved nedsat bevidsthed, lille eller ingen respons på stimuli fra omgivelserne, motorisk passivitet og at den er dagligt regelmæssig,

således at: unddragelse af søvnen fører til en kompensatorisk forøget, længere og dybere søvn efterfølgende, og at individet har en artstypisk kropsstilling under søvnen  ► Læs mere

21 januari 2020, 24 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 4, 2020


Dagmar av Danmark (død 24. mai 1212) var ei dansk dronning gift med kong Valdemar Sejr og mor til prins Valdemar den unge. Dagmar blei fødd i kongsborga Vyšehrad i Praha på slutten 1100-talet som prinsesse Margaretha (Markéta) av Böhmen. Foreldra hennar var Přemysl Ottokar I av Böhmen og den første kona hans, Adelheid av Meissen.

Lite er kjend om dronning Dagmar som person, men ho er framstilt på ein idealisert måte i mange danske folkeviser. Ifølgje Rydårbogen frå 1250 påverka ho Valdemar til å sleppa fri fienden sin, biskop Valdemar av Slesvig, i 1206. Omtalen i folkeviser teikner henne gjerne som ei mild, god, gufryktig og mykje omtykt ideell kristen dronning, ein kontrast til den upopulære etterfølgjaren sin Berengaria (Benggerd). Det er sett opp ein minnestatue av henne på Riberhus. Les meir …

Vecka 5

29 januari 2020, 2 februari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Bokmål/Vecka 5, 2020


AFI's 100 Years…100 Thrills er en liste over de 100 viktigste spenningsfilmene fra USA; basert på en avstemning blant 1800 bransjefolk i regi av The American Film Institute. Listen ble presentert 12. juni 2001.

Øverst på listen står Psycho, Haisommer og Exorsisten. Ni av filmene på listen var regissert av Alfred Hitchcock. Les mer her.

27 januari 2020, 30 januari 2020, 1 februari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Dansk/Vecka 5, 2020


Slaget om Beersheba blev udkæmpet den 31. oktober 1917, da det egyptiske ekspeditionskorps angreb og erobrede den osmanniske garnison i Beersheba, hvilket udgjorde starten på Sydlige Palæstina Offensiven under Felttoget i Sinai og Palæstina i 1. verdenskrig. Efter vellykkede begrænsede angreb om morgenen med infanteri fra 60. og 74. division af 20. korps fra sydvest, indledte den beredne Anzac division en række angreb. Disse angreb mod de stærke forsvarsstillinger, som dominerede den østlige side af Beersheba, resulterede til sidst i at de blev indtaget sidst på eftermiddagen.  ► Læs mere

28 januari 2020, 31 januari 2020, Wikipedia:Dagens skandinaviska artikel/Nynorsk/Vecka 5, 2020


Dorothe Engelbretsdotter (1634–1716) frå Bergen var den første kjende kvinnelege forfattaren frå Noreg. Ho skreiv salmar, høvesdikt og rimbrev. Dikta hennar er barokke og sterkt religiøse, og var svært folkekjære då dei vart gjevne ut. Siælens Sang-Offer er rekna hovudverket hennar. Verket inneheld perikopesalmar, salmar skrivne til bibeltekstar som ein kunne lesa til kyrkjelege høgtidsdagar og sundagar. Mange av dei er også botssalmar eller salmar knytte til ars moriendi, 'kunsten å døy'. Taare-Offer var det andre store verket hennar, og vart trykt for første gong i 1685. Dikta har motiv frå Lukas-evangeliet, kapittel 7,36-50 («Kvinna som fekk syndene sine tilgjevne»).

Dorothe Engelbretsdotter var prestedotter, og vart seinare prestekone før ho levde fleire år som enkje. Ho var ein av dei første kvinnelege forfattarane som klarte å livnæra seg av skrivinga si. I 1684 fekk ho innvilga fullstendig skattefridom på livstid av kongen. Mange ser på skattefridomen som den fyrste diktargasjen gjeven til nokon i Noreg. Les meir …